Sanayi tüplerinin (oksijen, asetilen, argon, azot, karbondioksit vb.) periyodik muayenesi, sıradan bir iş yerinde veya basit bir atölyede yapılamaz. Bu işlem, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş "Basınçlı Gaz Tüpü Muayene ve Test İstasyonları"nda yapılmak zorundadır.
İtiraf etmek gerekirse, pek çok işletme tüpleri sadece "gaz dolum tesisine" gönderdiğinde muayenesinin de yapıldığını varsayıyor; oysa 2026 yılındaki güncel isgkatip ve EKİPNET standartlarında, dolum tesisi ile test istasyonu yetkileri birbirinden tamamen farklıdır.
Sanayi tüplerinin muayene süreci ve nerede yapıldığına dair kritik detayları aşağıda özetledim:
Sınai Gazlar (Oksijen, Azot vb.) --> 10 Yılda Bir
Aşındırıcı Gazlar (Amonyak vb.) --> 5 Yılda Bir
LPG Tüpleri --> 10 Yılda Bir
Özetle: Sanayi tüplerinizi kendi başınıza veya yetkisiz bir yerde test edemezsiniz. Mutlaka Bakanlık onaylı bir test istasyonuna göndermeli ve karşılığında EKİPNET uyumlu muayene raporu almalısınız.
İtiraf etmek gerekirse, pek çok işletme tüpleri sadece "gaz dolum tesisine" gönderdiğinde muayenesinin de yapıldığını varsayıyor; oysa 2026 yılındaki güncel isgkatip ve EKİPNET standartlarında, dolum tesisi ile test istasyonu yetkileri birbirinden tamamen farklıdır.
Sanayi tüplerinin muayene süreci ve nerede yapıldığına dair kritik detayları aşağıda özetledim:
1. Yetkili Muayene ve Test İstasyonları
İşin aslına bakarsanız, tüp muayenesi yüksek basınçlı su testleri ve iç temizlik gerektirdiği için özel donanımlı tesislerde yapılır.- Bakanlık Onayı: Tüpünüzü gönderdiğiniz yerin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'ndan alınmış güncel bir "Muayene ve Test İstasyonu Yetki Belgesi" olmalıdır.
- EKİPNET Entegrasyonu: 2026 standartlarında, testi yapan istasyonun sonuçları dijital olarak sisteme işlemesi ve tüpün üzerine bu veriyi mühürlemesi şarttır, bizzat uyarayım istedim.
2. Muayene Süreci Nasıl İşler?
İtiraf etmek gerekirse, tüp muayenesi sadece dışına bakmak değildir. Zaten forumda da tecrübeli uzmanlar hep "Tüpün vanası sökülmeden, içi kurutulmadan yapılan test sahtedir" der; bu çok yerinde bir tespittir.- Dış ve İç Muayene: Tüpün korozyon, darbe ve çatlak kontrolü yapılır.
- Hidrostatik Test: Tüp suyla doldurulur ve genellikle işletme basıncının 1,5 katı (Örn: 200 barlık tüp için 300 bar) basınçla dayanımı test edilir.
- Tartım: Tüpün boş ağırlığı kontrol edilir; eğer korozyon nedeniyle metal kaybı varsa (tüp hafiflemişse) tüp hurdaya ayrılır haliyle.
3. Tüpün Üzerindeki "Muayene Damgası"
2026 denetimlerinde müfettişler tüpün boynundaki (omuz kısmındaki) damgalara bakar.- Tarih Mührü: Muayeneyi yapan istasyon, test yılını ve kendi kodunu tüpün omuz kısmına soğuk damga ile vurur.
- Renk Kodları: Bazı işletmeler muayene yılını belirtmek için tüpün boyun kısmına o yılın renk koduna sahip bir plastik halka takar, bizzat uyarayım istedim.
4. Muayene Periyotları (Kaç Yılda Bir?)
İşin aslına bakarsanız, tüpün içindeki gazın türüne göre muayene sıklığı değişir:Sınai Gazlar (Oksijen, Azot vb.) --> 10 Yılda Bir
Aşındırıcı Gazlar (Amonyak vb.) --> 5 Yılda Bir
LPG Tüpleri --> 10 Yılda Bir
Özetle: Sanayi tüplerinizi kendi başınıza veya yetkisiz bir yerde test edemezsiniz. Mutlaka Bakanlık onaylı bir test istasyonuna göndermeli ve karşılığında EKİPNET uyumlu muayene raporu almalısınız.