Bilgilendirme Iso 23601 Acil Durum Tahliye Planları

Hüseyin Çitçi

TÜİSAG Üyesi
ISO 23601 Standartlarında Acil Durum Tahliye ve Yangın Tahliye Planları. ISO 23601 standartı tescilli (copyrighted) olup, aynı şekilde dahilinde tescilli ISO 7010 piktogramları kullanılmaktadır. ISO 16069 lisansıyla bu esaslara uygun olarak hazırlanmaktadır.

Bu websitesinde yayınlanmış tüm grafik ve resimler Copyright © Hüseyin Güniç Çitçi 2015, 2016, 2017 olup tanıtım amaçlıdır. Copyright © ISO 23601:2009:A2014, ISO 7010:2011:A2015 ve ISO 16069:2004 standartlarında lisanslı hazırlanmışlardır, yazılı izin olmaksızın kullanılamazlar.

"ISO 23601:2009 establishes design principles for displayed escape plans that contain information relevant to fire safety, escape, evacuation and rescue of the facility's occupants. These plans may also be used by intervention forces in case of emergency.

These plans are intended to be displayed as signs in public areas and workplaces."

ISO 23601 Standartı, 2009 yılında tescil edilmiş, 2014 yılında minör güncellemeler yapılmıştır. "İşyerlerinde acil durum yönetmeliği" "Binaların yangından koruma yönetmeliği" ve "Sağlık güvenlik işaretleri yönetmeliği" doğrultusunda hazırlanacak tahliye planları bu standarta uygun olmak zorundadır. Bina ve kurumların çeşitliliği gereği plan üzerinde uygulanacak piktogramlar ISO 7010:2011-A2015 standartlarında olmak zorundadır.

Tüm ana giriş kapılarında, merdiven ve koridor kesişmelerinde, her katta, toplantı-konferans vb salonlarda, yemekhane vb toplu kullanım alanlarında tekrarları şarttır. Alışageldiğimiz "Sivil Savunma Krokileri"nden farklıdır. ISO 23601 ISO 7010 ve ISO 16069 lisanslarına sahip, buna bağlı olarak yine tescilli (copyright) olan 260'ın üstünde piktogramın kullanım lisansına sahip teknik grafiker marifetiyle hazırlanabilir. Her ne kadar çizim kabiliyetine sahip olsanızda, lisans sahibi olmamanız, ISO 23601 ve ISO 16069 alt detaylarına hakim olmamanız sebebiyle yönetmeliklere uygun olmayacaktır. ISO 7010 piktogramlarını lisanssız olarak temin edemeyeceğiniz, internet marifetiyle kopyalayarak kullanmanız halinde de ağır neticelerle karşılaşacağınızı unutmayınız. Basit bir okul binasının planını hazırlarken, bu standartların gerekliliği nedir sorusuyla çok karşılaşmış olarak, pencere tahliyesi, çatı teras tahliyesi gibi konularla bağlantılı olarak AFAD, Belediye, İtfaiye entegrasyonlarıyla karşılaşmaya hazır olmanız gerektiğini hatırlatmakta fayda vardır. En basit bir okul binasının hazırlanan risk analizinde 1100'ün üzerinde risk faktörü belirlenmiştir. Çalışmalarınızda bu risk analizine ve faktörlere ulaşamamışsanız önemli eksiklik içinde olduğunuzu biliniz.

ISO 23601 planlarında ebat ve ölçekte, 40x60cm ve 1/50 baz kabul edilmektedir. Otel odaları, misafirhane, yatakhane, yurt odaları vb noktalarda kapı arkalarına asılmak zorunda olan "Cep Planları" bina dahilinde kullanılan tahliye planlarının 20x30cm ebatlarında uyarlanmış basit versiyonlarıdır. Bina yapısı, kullanım amaçları doğrultusunda, gösterilmesi zorunlu detaylarla ebat ve ölçek 100x150cm ile 1/300'e kadar değişebilir. Tekrar edilen planlarda, kompleks bina yapısı, oda büyüklükleri, en az 2 farklı kaçış yolunun gösterimi gibi esaslara göre büyük plan, küçük parçalara bölünerek çoğaltılmalıdır.
ISo 23601 tahliye planı üzerinde "Vaziyet Planı ile toplanma alanını" Kuzey yönlü olarak göstermek zorundasınızdır. ISO 23601 Tahliye planı ise astığınız noktaya göre bakan kişinin kendisini konumlandırabilmesi için, o noktaya göre tasarımı hazırlanmalıdır. İlave büyük pusula ile bu konumlandırma yönü belirtilmelidir.

ISO 23601 tahliye planı üzerinde kullanılan ISO 7010 piktogramları 260'ın üzerinde olup, hangilerini kullanacağınızı, hangilerini göstermeyeceğinizi ISO23601 detaylarından öğrenebilirsiniz. minimum 0,75x0,75 cm gösterim büyüklüğü gereklidir. İş güvenlik uzmanı tarafından hazırlanan risk analizleri doğrultusunda konumlandırılan kişisel koruyucu ekipmanlar, yangın müdahale envanterleri, sağlık müdahale ekipmanları, tehlikeli alet ekipman makine vb noktaları tespiti önem arzeder. Ne yazık ki uygulamada risk analizlerinin yetersiz yapıldığı, birçok müdahale envanterinin kullanılmadığı, hazırlanan planların göstermelik krokiler olduğu gözlemlenmiştir. Çok dikkat edilmesi gereken bir konuda yapı market, hırdavatçılar vb malzeme satan noktalardan temin edebileceğiniz sağlık güvenlik işaretleri levhalarının neredeyse tamamı lisanssız kopya veya geçersiz yönetmeliğe uygun olmayan ürünler olmasıdır. Mutlaka ehil bir kişi veya kuruma danışınız, Türk standartları Enstitüsü web sayfasından "TS ISO EN 7010" sayfasını kontrol ediniz.

Çalışmakta veya bulunduğunuz odadan binanın dışına kadar ulaşacağınız yol acil durum kapıları, koridorları ve yollarıdır. Tüm bu güzergah kaçışınızı engellemeyecek şekilde yönetmeliklere uygun olarak tanzim edilmelidir. ISO 23601 tahliye planları alternatif yollarla beraber bu güvenli güzergahı göstermekle zorunludur. Acil durum tahliyesinde tüm kapı pencere koridor ve yollar bu amaca hizmet ederken, yangın tahliyesinde; yangın ısı, ateş ve zehirli duman ürettiği için, özel olarak imal edilmiş yangın merdivenleri üzerinden tahliye gerçekleşecektir. Hastane vb medikal yerlerde ilave bir uygulama mevcuttur. Liman, otopark, spor sahaları konularında mutlaka bilgi edininiz.

ISO 23601 tahliye planı kat yerleşim planı değildir. Hareket edebilen tefrişat, makine ekipman vb unsurlar planda gösterilmez. Ancak tahliye yolları çiziminde bu unsurlar dikkate alınır. Tahliye planı kamuya açık olarak sunulmalıdır, "Gizlilik" hükümleri gereği oda isimleri yerine numaralandırma kullanılır. Mihenk oluşturabilmek için istisnai olarak, "Gizlilik" hükümlerine aykırı düşmeyecek bazı oda veya yerlerin isminin yazılması sakıncalı değildir.

Uygulamada, kağıt, cam ve çerçeve olmaksızın, hafiflik esas alınarak, ISO17398 dayanıklılık standartlarına göre sertifikalı "Dekota" malzemeye doğrudan baskı esas alınmıştır. Baskıda "Solvent boya" kurşun vb zehirli madde içeriği sebebiyle kullanılamaz. Sertifikalı UV boya ve UV baskı uygundur. Yapışkan folyo üzerine baskı ISO 17398'e uygun değildir.

Planlarda "Acil Durum Tahliye" ve "Yangın Tahliye" talimatları ayrıca yazılmalıdır. Afet yönetimi ISO 22320 standartı ayrı bir konudur. Deprem, sel, sızıntı, sabotaj vb konu başlıklarının her biri ayrı ayrı çalışılır, ISO 23601 tahliye planı üzerinde gösterilmez.

Arama, kurtarma, ilk yardım ekipleri, sorumlu kişi ve telefonları; uygulamada personel değişim sıklığı vb sebeplerle ayrı bir pano üzerinde hazırlanması tavsiye edilir.

Tescilli çalışma, telif kapsamında korunan piktogramlar vb unsurlar sebebiyle lisanslı çalışma altında bu bilgiler plan üzerinde yer alır. Sözlü beyanları kabul etmeyiniz. Gerek lisans belgeleri gerek referans çalışma örnekleri gerekse gizlilik sözleşmesiyle beraber teknik şartname imzalanmasını mutlaka isteyiniz. Gerçek dışı beyanlardan sizleri koruyacaktır.
 

Tolga_34

TÜİSAG Üyesi
Öncelikle paylaşımınız için şahsi olarak teşekkür ediyorum.
Bizlerin sadece yönetmeliklere bağlı kalmayıp, yönetmeliklerde bulamadıklarımızı, uluslararası standartlarda aramamız gerektiği konusunda çok güzel bir örnek olmuş.
İş Yerlerinde Acil Durumlar Yönetmeliğine göre bir iş yerinde hazırlanan Acil Durum Eylem Planına ait krokiler hakkında arkadaşa aynen "tahliye planı, kat yerleşim planı değildir, yalnış yapıyorsunuz" demiştim, arkadaş beni yeri göğe sığdıramamıştı! (Ben C'yim de :) :) :) ) Ben de, "23601'e bakın o zaman", diyince......... neyse tekrar paylaşımınız için teşekkür ediyorum çünkü bunu okurken unuttuğum 22320 aklıma geldi, onu şu sıralar yeniden okumam gerekiyor ;)
İyi bir hafta diliyorum.
 

NurKara

TÜİSAG Üyesi
Elinizde Apartman için acil kaçış planı krokisi örneği olan var mı?
 

Acib42

TÜİSAG Üyesi
Kaçış yollarının genişliği için hesaplama yaparken işletmenin genel mevcudunu mu alıyoruz yoksa vardiya sayısı mı? Cevaplarsanız sevinirim.
 

jn6zo

TÜİSAG Üyesi
Plan üzerinde makinelerin gösterilmesi aslında açık planlı işletmelerde yön duygusunu geliştiriyor daha kolay algılanmasını sağlıyor diye düşünüyorum. Standartta kesin olarak gösterilmez mi deniyor?
 

hakvat

TÜİSAG Üyesi
Plan üzerinde makinelerin gösterilmesi aslında açık planlı işletmelerde yön duygusunu geliştiriyor daha kolay algılanmasını sağlıyor diye düşünüyorum. Standartta kesin olarak gösterilmez mi deniyor?
Aslında gösterilmez diye bir ibare yok. Bundan ziyade nasıl olması gerektiğini örneklerle gösteriyor standart. Örneklerde sadece merdivenler ve asansörler mevcut. Ancak planı vaziyet planı olarak düzenlerseniz, bahsettiğiniz gibi makineleri ve diğer tüm teknik aksamı plan üzerinde gösterebilirsiniz.
 

kmlbkrcn

TÜİSAG Üyesi
Bence makine ve ekipmanlar tam olarak gösterilemese bile çalışma alanları, yürüme yolları ve kaçış yolları net bir şekilde belirtilmeli. Bunların yanında YSC'ler, Ecza dolabı ve elektirk panoları belirtilmesi gerektiğini düşünüyorum.
 

Ergin Esgin

TÜİSAG Üyesi
Merhaba, Standardı mail olarak gönderebilirseniz sevinirim
 
Üst

!!! Reklam Engelleyici Tespit Edildi !!!

Reklam Engelleyici Kulladığınız Tespit Edildi !

Sitemiz geçimini reklam gelirlerinden kazanmaktadır. Bundan dolayı Ad Block gibi reklam engelleyicilerin kullanılmasına izin verilmemektedir. Anlayış göstererek bu site için reklam engelleyicinizi devredışı bıraktığınız için şimdiden teşekkür ederiz.

Devredışı bıraktım, siteyi gezmeye devam edebilirim.