Merhaba,
Sağlık gözetimi MADDE 15 – (1) İşveren; a) Çalışanların işyerinde maruz kalacakları sağlık ve güvenlik risklerini dikkate alarak sağlık gözetimine tabi tutulmalarını sağlar. b) Aşağıdaki hallerde çalışanların sağlık muayenelerinin yapılmasını sağlamak zorundadır: 1) İşe girişlerinde. 2) İş değişikliğinde. 3) İş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalarından sonra işe dönüşlerinde talep etmeleri hâlinde. 4) İşin devamı süresince, çalışanın ve işin niteliği ile işyerinin tehlike sınıfına göre Bakanlıkça belirlenen düzenli aralıklarla.
şeklinde ibare mevcut. Bu maddeden işe giriş muayenesinin yapılmış olmasını talep etme zorunluluğu mu yoksa işveren bedelini ödeyerek yapılmasını sağlamak zorun da mı hangi anlamı çıkarmalıyız..
Destekleriniz için şimdiden teşekkürler.
Merhaba,
Sorunuza doğrudan yanıt vermek yerine gerçekte olan durumlardan biraz bahsetmek ve benzer durumda olanlar için süreci netleştirmek adına, konuyu 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 15. maddesi ışığında 5 ana başlıkta özetlemeye çalışacağım.
İşveren yükümlülüğü sadece "raporun var olmasını istemek" değil, sürecin maddi ve operasyonel tüm aşamalarını üstlenmektir. Ancak unutulmamalı ki, bir işyerine başvuru aşamasında başvuran çalışan değil çalışan adayıdır. İşveren ben çalışanıma
İSG maliyetlerini yansıtmıyorum, çalışan adayından bu belgeleri olursa başvurusunu kabul edeceğimi belirtiyorum diyebilir.
2. İşverenin Temel Yükümlülüğü ve Raporun Zorunluluğu
Kanunun 15. maddesinin 1. fıkrasında: "İşveren, çalışanların sağlık gözetimine tabi tutulmalarını
sağlar." diyerek aslında net bir ifade bırakıyor. Burada "sağlar" ifadesi, işverenin aktif rol oynaması gerektiğini belirtir. İşe yeni başlayacak her personel için
işe giriş sağlık raporu alınması yasal bir zorunluluktur. Bu rapor olmadan çalışanın işbaşı yaptırılmaması esas zorunluluktur. Burada işveren, sürecin takibinden sorumludur.
2. Maliyeti Kim Karşılar? (En Kritik Nokta)
6331 Sayılı İSG Kanunun 15. maddesinin 4. fıkrası gereğince
"Sağlık gözetiminden doğan maliyet ve bu gözetimden kaynaklı her türlü ek maliyet işverence karşılanır, çalışana yansıtılamaz." Bu hüküm net bir ifade belirtiyor. İşe giriş muayenesi, tetkikler ve rapor ücreti işveren tarafından ödenmelidir. Eğer Bursa bölgesinde faaliyet gösteriyorsanız ve kurumsal bir çözüm arıyorsanız,
bursa sağlık raporu süreçleri yetkili birimlerle organize etme ihtiyacı duyarsanız web sitesi üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
3. Tehlikeli İşler ve "Çalışabilir" Onayı
Eğer işyeriniz "Tehlikeli" veya "Çok Tehlikeli" sınıfta yer alıyorsa burada iki önemli kavram daha ortaya çıkıyor. Kamu sağlığı kurumlarından ve aile hekimlerinden asla çalışabilir raporu alamazsınız (kanun sadece az tehlikeli ve 50 den az çalışanı olan işyerleri için bu kurumlardan ek-2 sağlık raporunun alınabileceğini belirtiyor.) Bu rapor alınmadanda işbaşı yapamazsınız. Eskiden İSG Tüzüğü ve kendi adıyla bilinen ayrı bir tüzükte geçen tanımlar nedeniyle "Ağır ve Tehlikeli İşler Raporu" olarak bilinen bu belge, güncel mevzuatta
tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışabilir raporu kapsamındadır. Bu rapor, kişinin o işi yapmaya bedenen ve ruhen uygun olduğunu kanıtlar.
4. Rapor Formatı ve Temin Edilecek Yerler
Sağlık raporları rastgele bir formatta olamaz. Mevzuatta belirtilen standartlara uygun, İŞYERİ HEKİMİ VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK Ek'inde belirtilen
ek2 sağlık raporu formatında düzenlenmesi gerekir.
- Tehlikeli ve Çok Tehlikeli İşyerleri ile birlikte Az Tehlikeli 50 'den fazla çalışanı olan İşyerleri: Raporu mutlaka işyeri hekiminden (OSGB) almalıdır.
- 50’den Az Çalışanı Olan ve Az Tehlikeli İşyerleri: Kamu hizmeti sunucularından veya aile hekimlerinden de bu hizmeti alabilirler (Madde 15/3). Ancak işin niteliğine göre en doğrusu, işyeri hekimi tarafından verilen detaylı bir tahlil listesi sonrasında çalışabilir raporu temin etmektir.
5. İş Değişikliği ve Periyodik Kontroller
İşe giriş sağlık raporu yalnızca işe girişte alınmıyor, aynı kanun maddesinde belirtildiği üzere;
a) Çalışanların işyerinde maruz kalacakları sağlık ve güvenlik risklerini dikkate alarak sağlık gözetimine tabi tutulmalarını sağlar.
b) Aşağıdaki hallerde çalışanların sağlık muayenelerinin yapılmasını sağlamak zorundadır:
- İşe girişlerinde.
- İş değişikliğinde.
- İş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalarından sonra işe dönüşlerinde talep etmeleri hâlinde
- İşin devamı süresince, çalışanın ve işin niteliği ile işyerinin tehlike sınıfına göre Bakanlıkça belirlenen düzenli aralıklarla.
yenilenir, yani işe girişin yanında periyodik dönemlerde yenilenmesi gereken bir belge olduğu hepimizce malum.
Özetle: Mevcut durumda tüm sektörlerde buna büyük kurumsal firmalarıda anımsayabilirsiniz, (bazı firmalar hariç) işveren, işbaşı yapmasını kararlaştırdığı çalışan adayına, bu raporları getirirsen işbaşı yapılacak diyor. Savunmasını da ben yıllık (çok tehlikeli sınıfta) periyodik kontrollerini ücretini ben karşılayarak yaptırıyorum. Çünkü sgk girişini yapmışım, kişi benim çalışanım, Ancak yeni işbaşı yapacaksa bu belgeyi almadan işbaşı yapılmayacağını belirtiyorum, çünkü kişi benim çalışanım değil, çalışan adayım diyebiliyor.